Bekijk hier het Energievademecum per hoofdstuk. Soms duurt het even voordat een hoofdstuk opgevraagd is.

Energievademecum

energiebewust ontwerpen van nieuwbouw­woningen


Bijlage 2 Energie-eenheden

De opwekking van elektriciteit met behulp van bijvoorbeeld aardgas, kolen of olie (dit zijn vormen van zogenoemde fossiele energie of fossiele brandstoffen) vindt in een elektriciteitscentrale plaats met een relatief laag rendement. Tijdens het transport van de elektriciteit van de centrale naar de gebruiker treden eveneens verliezen op. Totaal levert dit een rendement op van 39% op bovenwaarde en 42% op onderwaarde (bron: NEN 7120 [30]). Bron van diverse van onderstaande omrekenfactoren: 'Cijfers en tabellen 2007'.

Afb. B.2-1 Omrekenfactoren

Eenheid Rekenwaarde Eenheid
1 kWh elektriciteit 9,2 MJ primaire energie (op bovenwaarde)
1 kWh elektriciteit 0,26 m³ a.e.
1 kWh 3,6 MJ
1 m³ a.e. 9,8 kWh (thermisch op bovenwaarde)
1 m³ aardgas 35,17 MJ (op bovenwaarde)
1 MJ (op bovenwaarde) 0,028 m³ aardgas
1 kg H2 4 m³ a.e.
1 kg droog hout 0,48 m³ a.e.
1 m³ aardgasbesparing 1,780 kg CO2 besparing
1 kWh elektriciteitsbesparing* 0,62 kg CO2 besparing
1 GJ (gigajoule) 103 MJ
1 TJ (terajoule) 106 MJ
1 PJ (petajoule) 109 MJ
1 EJ (exajoule) 1012 MJ
106 ton ruwe olie 41,9 PJ
106 ton steenkool 29,3 PJ
106 barrel ** 5,7 PJ
1 BTU (Britisch thermal unit) 1054,6 J
* Uitgaande van gemiddeld park elektriciteitscentrales; 2013 bron CBS;
** De eenheid barrel is eigenlijk een volume-eenheid en komt overeen met 159 liter. In met name Angelsaksische landen, en daardoor ook in veel internationale organen, wordt de eenheid ook als energie-eenheid gebruikt. Bron: Poly-energie zakboekje; PBNA te Arnhem)
  • m³ a.e. = m³ aardgasequivalenten;
  • Primaire energie (zie uitleg primaire energie hieronder) wordt vaak uitgedrukt in m³ a.e., ook wel in kWh (let op het verschil tussen kWh en kWh elektrisch!)

Primaire energie:
Mede om de gas- (m³ gas) en elektriciteitsverbruiken (kWh elektrisch) onderling te kunnen vergelijken, worden energieverbruiken omgerekend naar ‘primair energieverbruik'. Het gaat bij primaire energie om de energie-inhoud van energiedragers (zoals aardgas) uitgedrukt in m³ a.e. (aardgasequivalenten), in MJ (megajoule) of in kWh. Primaire energie in EPC-berekeningen omvat naast fossiele energiebronnen ook duurzame energiebronnen zoals zonne-energie.

Het gasverbruik is al gelijk aan primair energieverbruik. Aan het elektriciteitsverbruik worden het leidingverlies en het rendementsverlies van de elektriciteitscentrale toegevoegd. De eenheid van kWh elektrisch wordt omgerekend naar m³ a.e. of MJ. Daarmee zijn gas en elektriciteit één op één vergelijkbaar.

uitgave
Klimapedia, kennisbank voor bouwfysica, binnenmilieu, installaties en duurzaamheid, vijfde, herziene uitgave, 2017
ISSO, kennisinstituut voor de installatiesector, 2017

Versie 5.10

tekst & samenstelling
BOOM-SI, Milieukundig Onderzoek-& OntwerpBuro, Delft
ir. Ernest Israëls
ir. Frank Stofberg

Klankbordgroep
ir. Claudia Bouwens (NEPROM, Lente-akkoord)
ir. Leo Gommans (Faculteit Bouwkunde TU Delft, Hogeschool Zuyd, Heerlen)
ir. Kees van der Linden (Klimapedia, AaCee Bouwen en Milieu)
drs. ing. Harry Nieman (Instituut voor Bouwkwaliteit / Hogeschool Windesheim-Zwolle)
drs. ing. Michel Verkerk (ISSO)
ing. Klaas de Vries (RVO.nl)
ir. Harry van Weele (ISSO)
drs. Ruud van Wordragen (RVO.nl)

opdrachtgever
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)
De uitgave 2015 is op verzoek van de partners van het Lente-akkoord gerealiseerd, de actualisatie 2017 op verzoek van RVO.

Illustraties
ISSO en BOOM-SI, tenzij anders vermeld

Fotografie
BOOM-SI, tenzij anders vermeld

gerelateerd